Viêm phế quản cấp ở trẻ em: Triệu chứng lâm sàng có thể nhận biết

Viêm phế quản cấp là bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp thường gặp nhất trong cuộc sống hàng ngày. Bệnh có thể xảy ra ở bất kì lứa tuồi nào nhưng thường gặp nhất là lứa tuổi trẻ em và người già

Viêm phế quản cấp ở trẻ em là gì?

Viêm phế quản cấp ở trẻ em là tình trạng viêm nhiễm cấp tính của niêm mạc phế quản, xảy ra ở trẻ chưa hề có tổn thương trước đó. Sau khi khỏi hoàn toàn không để lại di chứng.

Phải biết rằng, niêm mạc phế quản là bộ phận đảm nhận vai trò giữ lại các hạt bụi, chất độc hại và vận chuyển chúng ra ngoài, giữ sạch đường thở. Bệnh viêm phế quản cấp ở trẻ em xảy ra khi niêm mạc phế quản từ thanh quản đến nhu mô phổi bị viêm nhiễm có thể dẫn tới viêm mũi, họng, thanh quản,...

Viêm phế quản cấp là bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp thường gặp nhất trong cuộc sống hàng ngày. Bệnh có thể xảy ra ở bất kì lứa tuồi nào nhưng thường gặp nhất là lứa tuổi trẻ em và người già

Người bệnh cũng cần lưu ý, có nhiều trường hợp viêm phế quản cấp có triệu chứng không điển hình, đôi khi gây chẩn đoán nhầm với những bệnh nhiễm trùng khác của phổi như viêm phổi, ổ mủ trong phổi, hoặc bệnh tích mủ trong khoang màng phổi.

Tuy nhiên, với một số người bệnh viêm phế quản cấp dễ bị bội nhiễm khiến bệnh kéo dài, có thể dẫn đến tình trạng viêm phế quản mãn tính. Bên cạnh đó, bệnh còn gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, suy hô hấp...vì vậy người bệnh không nên chủ quan.

Triệu chứng lâm sàng có thể nhận biết

Viêm phế quản cấp ở trẻ em thường gặp nhất là do nguyên nhân virus, tỉ lệ lên đến 50-90% các trường hợp nên ở đây chúng tôi sẽ tập trung vào triệu chứng thường gặp của viêm phế quản cấp ở trẻ em do nguyên nhân virus.

Viêm phế quản cấp ở trẻ em do virus bắt đầu điển hình bằng viêm long đường hô hấp trên với các biểu hiện như hắt hơi, sổ mũi và/hoặc viêm mũi họng. Tổn thương lan xuống đường hô hấp dưới biểu hiện trước tiên bằng ho khan, ho từng cơn, ho ông ổng.

Khi bệnh toàn phát gồm 2 giai đoạn như sau:

Giai đoạn khô: Thường gặp với các triệu chứng:

  • Ho khan, có khi ho ông ổng, ho từng cơn, khan tiếng.
  • Sốt ở mức trung bình, khoảng 38 độ.
  • Trẻ thường gặp mệt mỏi, giảm chơi hoạt động, giảm ăn, giảm bú. Thậm chí li bì.
  • Giai đoạn này thường kéo dài 3-4 ngày.

Giai đoạn ướt: giai đoạn này kéo dài 4-5 ngày, khoảng 10 ngày thì khỏi hẳn. Một số trường hợp có ho khan khéo dài nhiều tuần lễ do tăng tính phản ứng phế quản sau nhiễm trùng. Trẻ ho có lẫn đờm nhầy hoặc đờm vàng – mủ.

Đôi khi viêm phế quản cấp ở trẻ em có thể bắt đầu một cách rầm rộ bằng các triệu chứng: sốt cao, ho nhiều, ho dai dẳng, buồn nôn, da xanh xao, các đầu ngón chân và ngón tay tím tái. Có thể đi kèm một bệnh răng hàm mặt hoặc tai mũi họng thông thường ở trẻ em mà các bậc cha mẹ nên lưu ý

Chúng ta cần làm gì khi trẻ xuất hiện triệu chứng Viêm phế quản cấp?

Viêm phế quản cấp ở trẻ em nếu được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ khỏi hoàn toàn và không để lại di chứng. Nhưng những triệu chứng của viêm phế quản cấp ở trẻ em lại thường bắt đầu với những triệu chứng thông thường mà các bậc cha mẹ dễ dàng bỏ qua. Bên cạnh đó với đối tượng trẻ em, bệnh thường diễn biến kèm các bệnh khác, đặc biệt là các vấn đề răng miệng và tai mũi họng nên diễn biến bệnh có thể trở nên phức tạp. Nếu điều trị sai cách có thể dẫn đến biến chứng như:

  • Viêm phế quản cấp tính ở trẻ kéo dài, không được điều trị kịp thời sẽ gây bệnh viêm phổi hoặc giãn phế quản.
  • Tình trạng viêm phế quản rất dễ phát triển thành hen mãn tính khi bệnh không được điều trị dứt điểm, lặp đi lặp lại nhiều lần.
  • Nếu không được cấp cứu kịp thời, trẻ có thể bị tràn dịch phổi và gây tử vong.
  • Có thể gây ra tình trạng suy hô hấp do tắc hẹp ống thở, phù nề niêm mạc phế quản.

Vậy nên, khi trẻ có triệu chứng viêm phế quản cấp, cha mẹ nên đưa con đến bệnh viện, cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời, tránh xảy ra biến chứng. Đặc biệt không tự ý đến hiệu thuốc tự mua thuốc còn lại.

Thông thường bác sĩ có thể chẩn đoán tình trạng của trẻ thông qua tiền sử bệnh và khám thực thể. Ngoài ra bác sĩ có thể chỉ định thực hiện một số xét nghiệm cần thiết như chụp X - quang phổi, xét nghiệm máu và nuôi cấy đờm với mục đích loại trừ các bệnh lý khác đồng thời xác định chẩn đoán.

Đối với những trường hợp tình trạng viêm phế quản cấp ở trẻ em nhẹ sẽ có thể tự khỏi, tuy nhiên các triệu chứng bệnh vẫn sẽ kéo dài từ 1 - 2 tuần. Cha mẹ hãy chắc chắn rằng trẻ được nghỉ ngơi, uống nhiều nước. Quan trọng hơn là cha mẹ cần tham khảo ý kiến của bác sĩ nếu thấy không yên tâm về tình trạng của trẻ, tránh tự ý điều trị.

Ngoài ra các bậc cha mẹ hãy lưu ý tới một vài điều sau khi chăm sóc trẻ bị viêm phế quản cấp:

  • Hãy luôn giữ ấm cho trẻ, tránh bị nhiễm lạnh khiến tình trạng trở nên nặng hơn. Tuy nhiên cũng không cần thiết cho trẻ mặc quá nhiều lớp quần áo gây nóng bức và khó thở hơn.
  • Chú ý tới mũi họng của trẻ, nếu thấy nước mũi ra nhiều hãy lấy thường xuyên để trẻ dễ thở. Đồng thời sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi họng cho trẻ. 
  • Bổ sung nước hoa quả hoặc canh súp giúp tăng sức đề kháng của trẻ.